"ON JE HULJA, ODVRATNI SRPSKI USTAŠA I IZDAJNIK": Tito je MRZEO ovog čoveka, a Srbi će ostati u ŠOKU kad SAZNAJU...

Godišnjica smrti nekadašnjeg predsednika vlade za vreme okupacije u Drugom svetskom ratu, Milana Nedića, iz godine u godinu izazove određene reakcije u društvu.

Dalekog 4. februara 1946. godine general Nedić izvršio je samoubistvo tokom istražnog postupka. Uredbom Vlade Federativne Narodne Republike Jugoslavijeproglašen je za narodnog neprijatelja i oduzeta su mu građanska i imovinska prava.

Protiv Milana Nedića jugoslovenske vlasti vodile su istražni postupak o okolnostima u kojima je vršio funkciju predsednika Vlade u vreme okupacije.

Presudu, međutim, nije dočekao živ. Prema navodima jugoslovenskih vlasti, izvršio je samoubistvo skočivši kroz zatvorski prozor u centru Beograda.

Postupak za rehabilitaciju Nedića iniciran je 2008. godine, ali je rasprava pred sudskim većem, kojoj prisustvuje i javnost počela u decembru 2015. godine. Viši sud u Beogradu je odbio 2018. zahtev za rehabilitaciju kojim je traženo da se poništi Uredba Vlade FNRJ, kojom je Milan Nedić proglašen za narodnog neprijatelja i na osnovu koje su mu oduzeta građanska i imovinska prava.

Milan Nedić, jedna je od najkontroverznijih ličnosti u novijoj srpskoj istoriji. Njegov život i karijera obeleženi su brojnim usponima i padovima, a njegova uloga u Drugom svetskom ratu i danas izaziva žestoke polemike.

Pre nego što je postao predsednik Vlade Srbije pod nemačkom okupacijom, Nedić je bio cenjeni vojni lider. U međuratnom periodu obavljao je funkciju načelnika Generalštaba, kao i ministra vojske i mornarice. Njegova vojna karijera doživela je vrhunac tokom Prvog svetskog rata, gde je igrao ključnu ulogu u vojnim operacijama Srbije, uključujući Solunsku ofanzivu i povlačenje preko Albanije, poznato kao Albanska golgota.

Tokom invazije nacističke Nemačke na Kraljevinu Jugoslaviju 1941. godine, Nedić je komandovao Trećom grupom armija. Nakon sloma Jugoslavije i uspostavljanja okupacione vlasti, Nedić je prihvatio poziciju predsednika kolaboracionističke vlade, što je bio potez koji će ga obeležiti do kraja života. Njegova odluka da preuzme ovu funkciju tumači se različito – dok jedni smatraju da je to učinio iz izdaje i želje da sarađuje sa okupatorom, drugi ga vide kao tragičnu figuru koja je preuzela odgovornost kako bi, koliko je moguće, zaštitila srpski narod i ublažila stradanja pod nacističkom okupacijom.

Nedićeva uloga u srpskoj istoriji i dalje ostaje predmet kontroverzi, sa stavovima koji variraju od osude do, donekle, razumevanja njegovih postupaka u kontekstu teških vremena u kojima je živeo.

Krajem avgusta 1941, Nemačka je dovela generala Milana Nedića i njegovu „Vladu narodnog spasa“ na vlast na čijem je čelu bio do oktobra 1944. godine. Sprovodeći politiku Rajha sarađivao je blisko i sa Dimitrijem Ljotićem. Nešto pre oslobođenja Beograda po odluci Nemaca zajedno sa svojim ministrima Nedić je prebačen u Austriju, da bi ga početkom 1946. američke snage predale komunističkim vlastima u Jugoslaviji. Čekajući na suđenje, Nedić je sebi oduzeo život skočivši kroz zatvorski prozor dok čuvari nisu gledali, kako je navodila štampa.

Josip Broz Tito imao je jako loše mišljenje o Nediću, a koliko ga je mrzeo govori i ovaj zapis:

"U ranim tekstovima nastalim u kasno ljeto i ranu jesen 1941. fokus je ponajprije bio na situaciji u Srbiji. Prikazujući svoje ratne suparnike Tito nije birao riječi: npr. Nedić je opisan kao „prljavi starac“, „odvratni srpski izdajnik“, „njemački špijun“ i „hulja“, a njegova vlada kao „jedno malo šugavo nedonošče“ i „najnovije čedo ludog Hitlera“. U svojim ranim tekstovima Tito tretirao Nedića, Ljotića, Pećanca kao srpski pandan ustašama, nazivajući ih na više mjesta „srpskim Pavelićima“ i „srpskim ustašama“. Posebice je isticao kako oni čine Srbima u Srbiji isto ono što im u Hrvatskoj čine ustaše, pritom ipak radeći jasnu brojčanu distinkciju: ustaše su odgovorni za ubojstva „stotine hiljada Srba: žena, djece i staraca“, dok je od ruke „srpskih izroda“ poginulo „hiljade srpskih sinova i kćeri“. Iako ustaše nisu bile u fokusu Titovih ranih tekstova, atribucije koje im je dodijelio nisu bile ništa blaže: nazivao ih je „novopečenim Gotima“ i „krvavom ruljom pljačkaških bandita“, a Pavelića „ogavnim hrvatskim izdajnikom“, „zločincem“ i „plaćenim njemačkim i talijanskim agentom“. U prikazu ustaških zlojela Tito je ponajviše isticao ubijanja Srba, povremeno i ubijanja Hrvata, dok je pokolje Židova spomenuo samo jednom.

Bonus video: DA LI JE SVE BILA LAŽ AKO NIJE IZ KUMROVCA – KO JE ZAPRAVO BIO TITO?!

(Espreso/24sedam/Mašina/D.S.)